[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by KMOBECMAXSITE 1.2.1


วิชาการ
เรื่อง : การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ



 

                                          การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ

               (Public Sector Management Quality Award ; PMQA)

กับการจัดการความรู้(Knowledge management:Km)
………………………………………..
 
การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐเป็นการนำเกณฑ์และกรอบแนวคิดตามรางวัลคุณภาพแห่งชาติของประเทศสหรัฐอเมริกา  Malcolm Baldrige National Quality Award ;MBAQA และรางวัลคุณภาพแห่งชาติของประเทศไทย Thailand Quality Award ;TQA มาปรับใช้ให้สอดคล้องกับพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีพ.ศ. 2546มาตรา 11 ซึ่งกำหนดไว้ว่าส่วนราชการต้องมีหน้าที่ในการพัฒนาความรู้เพื่อให้มีลักษณะเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้อย่างสม่ำเสมอ  ประกอบกับ มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2548 ได้เห็นชอบให้นำการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐมาใช้ตามข้อเสนอของ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการหรือ กพร.เพื่อเป็นเครื่องมือผลักดันให้การพัฒนาระบบราชการมีประสิทธิภาพและยั่งยืน มีการยกระดับคุณภาพมาตรฐานการทำงานไปสู่ระดับมาตรฐานสากล (high Performance) โดยการนำเทคนิค เครื่องมือการบริหารงานจัดการสมัยใหม่มาใช้ อาทิเช่น การลดขั้นตอนและระยะเวลาการปฏิบัติงาน การประเมินผลการปฏิบัติราชการ การจัดทำข้อเสนอการเปลี่ยนแปลง (Blueprint for change)   และตามติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2551 เห็นชอบแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบราชการไทย (พ.ศ.2551-พ.ศ.2555) ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 3 ว่าด้วยการมุ่งสู่การเป็นองค์กรที่มีขีดสมรรถนะสูง บุคลากรมีความสามารถในการเรียนรู้ คิดริเริ่ม เปลี่ยนแปลง และปรับตัวได้อย่างเหมาะสมต่อสถานการณ์ต่าง ๆ โดยมีเป้าหมายระดับความสำเร็จของส่วนราชการและหน่วยงานภาครัฐไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 โดยเฉลี่ย เพื่อใช้เป็นกรอบในการพัฒนาตนเองโดยอาศัยค่านิยมหลัก (Core Value) 11 ประการคือ
              1. การนำองค์การอย่างมีวิสัยทัศน์
              2. ความเป็นเลิศที่มุ่งเน้นผู้รับบริการ
              3. การเรียนรู้ขององค์การของแต่ละบุคคล
              4. การให้ความสำคัญของบุคลากรและผู้มีส่วนได้เสีย
              5. ความคล่องตัว
              6. การมุ่งเน้นอนาคต
              7. การจัดการเพื่อนวัตกรรม
              8. การจัดการโดยใช้ข้อมูลจริง
              9. ความรับผิดชอบต่อสังคม 
             10. การมุ่งเน้นที่ผลลัพธ์และการสร้างคุณค่า
             11. มุมมองในเชิงระบบ
 
             สรุป  แนวคิดหลักของการพัฒนาคุณภาพการจัดการภาครัฐคือ ต้องการเห็นหน่วยงานภาครัฐให้ความสำคัญกับการปฏิบัติราชการที่มุ่งเน้นให้การนำ องค์กรเป็นไปอย่างมีวิสัยทัศน์ มีความรับผิดชอบต่อสังคม ให้ความสำคัญกับประชาชนผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้เสีย ปรับปรุงระบบการบริหารจัดการให้มีความยืดหยุ่นคล่องตัว ส่งเสริมให้ข้าราชการพัฒนาตนเอง มีความคิดริเริ่มและเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ตัดสินใจโดยอาศัยข้อมูลที่เป็นจริง สารสนเทศอย่างแท้จริง และทำงานโดยมุ่งผลสัมฤทธิ์เป็นสำคัญ
 
         การพัฒนาคุณภาพการจัดการภาครัฐแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ
         1. ลักษณะความสำคัญขององค์กร เป็น การอธิบายถึงภาพรวมในปัจจุบันของส่วนราชการ สภาพแวดล้อมในการปฏิบัติภารกิจ ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานกับผู้รับบริการ สิ่งสำคัญที่มีผลต่อการดำเนินการ และความท้าทายเชิงยุทธศาสตร์ที่ส่วนราชการเผชิญอยู่ รวมถึงระบบการปรับปรุงผลการดำเนินงานของส่วนราชการ
        2. เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ประกอบด้วยคำถามในหมวดต่าง ๆ ที่มีความเชื่อมโยงสอดคล้อง บูรณาการกันอย่างเป็นระบบที่จะนำส่วนราชการสู่องค์กรแห่งความความเป็นเลิศ ประกอบด้วย
 
        หมวด 1 การนำองค์กร
                หมวด 2 การวางแผนยุทธศาสตร์
                หมวด 3 การให้ความสำคัญกับผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้เสีย
                หมวด 4 การวัด การวิเคราะห์และการจัดการความรู้
                หมวด 5 การมุ่งเน้นทรัพยากรบุคคล
                หมวด 6 การจัดกระบวนการ
                หมวด 7 ผลลัพธ์การดำเนินการ
 
       ดังนั้นการจัดการความรู้จึงเป็นคำถามหรือเป็นโจทย์ข้อหนึ่งที่หน่วยงานภาครัฐจะต้องดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม ตอบสนองตัวบ่งชี้ และเป็นการประเมินผลการปฏิบัติงานขององค์กรซึ่งส่วนราชการต่าง ๆ ได้แก่ กระทรวง ส่วนราชการ และจังหวัดได้ทำข้อตกลงในการคัดเลือกหัวข้อหรือองค์ความรู้ที่จะดำเนินการในแต่ละปีภายใต้กรอบการพัฒนาตามแผนพัฒนาระบบราชการของ กพร.
 
             ในปี งบประมาณ 2553 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งเป็นส่วนราชการตามกรอบปฏิบัติที่กำหนดดังกล่าวข้างต้น และเป็นหน่วยงานต้นสังกัดของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาได้เลือกองค์ความรู้ที่ต้องดำเนินการภายใต้เงื่อนไขการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐหมวด 4 การวัด การวิเคราะห์ และการจัดการความรู้ IT 7 ให้ดำเนินการจัดการความรู้ ใน 3 องค์ความรู้ดังนี้คือ
 
                1.การขับเคลื่อนระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาสู่การปฏิบัติ
                2.การจัดกิจกรรมเพื่อปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้านจิตสาธารณะ
                3.การพัฒนาสมรรถภาพเด็กพิการเรียนร่วมแต่ละประเภท
 
                โดยให้แต่ละสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา จัดทำแผนการจัดการความรู้(KM Action Plane) โดยนำแนวคิดเรื่องกระบวนการจัดการความรู้ (KM Process) 7 ขั้นตอน และกระบวนการบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลง (Change Management Process) มาประยุกต์ใช้ในการจัดทำแผนการจัดการความรู้ ทั้งนี้ต้องดำเนินการตามแผน สรุปรายงานผลการดำเนินงาน ให้สำเร็จครบถ้วนทุกกิจกรรม ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 90 โดยเลือกดำเนินการจัดการความรู้อย่างน้อย 2 องค์ความรู้
 
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสมุทรสาครได้เลือกดำเนินการจัดการความรู้2 องค์ความรู้คือ
 
        1.การขับเคลื่อนระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาสู่การปฏิบัติ
                2.การจัดกิจกรรมเพื่อปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้านจิตสาธารณะ
 
การดำเนินการจัดการความรู้ดังกล่าวดำเนินการตามขั้นตอนของกระบวนการจัดการความรู้ ความรู้ (KM Process) 7 ขั้นตอน  ได้แก่
 
1.                         การบ่งชี้ความรู้ เช่นพิจารณาว่า วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมายคืออะไร เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย จำเป็นต้องรู้อะไร ขณะนี้มีความรู้อะไรบ้าง อยู่ในรูปแบบใด อยู่ที่ใคร  
2.                         การสร้างและแสวงหาความรู้ เช่นการสร้างความรู้ใหม่ การแสวงหาความรู้จากภายนอก การรักษาความรู้เก่า การกำจัดความรู้ที่ใช้ไม่ได้แล้ว
3.                         การจัดความรู้ให้เป็นระบบ เป็นการวางโครงสร้างความรู้ เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเก็บความรู้อย่างเป็นระบบในอนาคต 
4.                         การประมวลและกลั่นกรองความรู้ เช่น ปรับปรุงรูปแบบเอกสารให้เป็นมาตรฐาน ใช้ภาษาเดียวกัน ปรับปรุงเนื้อหาให้สมบูรณ์ 
5.                         การเข้าถึงความรู้ เป็นการทำให้ผู้ใช้ความรู้นั้นเข้าถึงความรู้ที่ต้องการได้ง่ายและสะดวก เช่น ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) , Web board,บอร์ดประชาสัมพันธ์เป็นต้น
6.                         การแบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้ ทำได้หลายวิธีการ โดยกรณีเป็น Explicit Knowledge อาจจัดทำเป็น เอกสาร ฐานความรู้ เทคโนโลยีสารสนเทศ หรือกรณี เป็น Tacit  Knowledge อาจจัดทำเป็นระบบ ทีมข้ามสายงาน กิจกรรมกลุ่มคุณภาพและนวัตกรรม ชุมชนแห่งการเรียนรู้ ระบบพี่เลี้ยง การสับเปลี่ยนงาน การยืมตัว เวทีแลกเปลี่ยนความรู้ เป็นต้น
7.                         การเรียนรู้ ควรทำให้การเรียนรู้เป็นส่วนหนึ่งของงาน เช่นระบบการเรียนรู้จากองค์ความรู้  นำความรู้ไปใช้ เกิดการเรียนรู้และประสบการณ์ใหม่ และหมุนเวียนไปอย่างต่อเนื่อง
 
           และได้ใช้กระบวนการบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลง                  (Change Management Process) ซึ่งประกอบด้วย
1.    การเตรียมและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม(Transition and Behavior)
2.    การสื่อสาร(Communication)
3.    กระบวนการและเครื่องมือ (Process & Tools)
4.    การเรียนรู้ (Learning)
5.    การวัดผล (Measurements)
6.    การยกย่องชมเชยและให้รางวัล (Recognition and Reward)
 
จากการดำเนินการ ตามขั้นตอนและหลักการการดังกล่าว ส่วนราชการต้นสังกัดคือสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นผู้กำหนด มักจะมีการปรับเปลี่ยน เปลี่ยนแปลงประเด็นหรือองค์ความรู้ที่ต้องดำเนินการเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายและกลยุทธ์ในแต่ละห้วงเวลา    มีการประสานแผนและแจ้งมายังสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาซึ่งเป็นหน่วยปฏิบัติเป็นไปอย่างล้าช้า (ประมาณเดือนเมษายนของทุกปี) เป็นผลให้การดำเนินการจัดการความรู้ในแต่ละปีไม่สามารถดำเนินการได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์และเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ หากเขตพื้นที่การศึกษามีการศึกษาและให้ความรู้แก่ผู้เกี่ยวข้องให้มีความรู้ ความเข้าใจในองค์ประกอบของการพัฒนาการจัดการศึกษาอย่างชัดเจน โดยยึดกลยุทธ์การบริหารจัดการศึกษาและภารกิจของส่วนราชการเป็นกรอบและเป็นแนวทางหลักในการเลือกองค์ความรู้ที่จะนำมาจัดการองค์ความรู้ให้สอดคล้องกับ การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ; PMQA รวมถึงสอดคล้องกับการดำเนินงานของส่วนราชการต้นสังกัด ก็จะช่วยให้การวางแผนและการดำเนินงานในระดับเขตพื้นที่การศึกษาเป็นไปอย่างมีคุณภาพ สามารถตอบสนองต่อตัวชี้วัดที่กำหนดได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์
 
……………………………..
 
 
 


ผู้เขียน : นางอุรารักษ์ สุขสวัสดิ์
หน่วยงาน : สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสมุทรสาคร
อังคาร ที่ 21 เดือน กันยายน พ.ศ.2553
เข้าชม : 1121
4 stars เฉลี่ย : 4 จาก 12 ครั้ง.


วิชาการ 5 อันดับล่าสุด

      รายงานการประเมินโครงการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน โรงเรียนวัดราษฎร์ศรัทธากะยาราม โดยบูรณาการผ่านกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน 5 / ก.พ. / 2559
      เผยแพร่ผลงานทางวิชาการ 25 / ก.พ. / 2555
      เผยแพร่ผลงานวิจัย 31 / ต.ค. / 2554
      การสังเคราะห์การดำเนินงานพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ 21 / ต.ค. / 2554
      10 ข้อปฏิบัติที่จะทำให้คุณกลายเป็นบรรณารักษ์คนใหม่ 24 / พ.ค. / 2554


เชิญร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยสมัครเป็นสมาชิกของศูนย์จัดการความรู้
สิทธิของสมาชิก สามารถบันทึกขุมความรู้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และดาวน์โหลดได้
คลิกที่นี่สมัครสมาชิก
    
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร
2/3 หมู่ 8 ต.ท่าทราย อ.เมือง จ.สมุทรสาคร 74000
โทร 0-3482-6255 แฟกซ์ 0-3482-6253
e-mail : kittik_milk@hotmail.com , kittik_milki@yahoo.com