[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by KMOBECMAXSITE 1.2.1


ส่งเสริมสถานศึกษาเอกชน
เรื่อง : องค์ความรู้เรื่องการจัดทำแผนสถานศึกษาเอกชน(ตอนที่1)
สรุปย่อสาระสำคัญ



 

แนวทางการจัดทำแผนพัฒนาสถานศึกษาและแผนปฏิบัติงานประจำปี

หลักการ และแนวคิด

                การวางแผนเป็นการเตรียมการอย่างชาญฉลาดในการปฏิบัติภารกิจต่าง ๆ โดยจะเกี่ยวข้องกับเรื่องของอนาคต และการดำเนินงานต่าง ๆ ของสถานศึกษา โดยใช้หลักการของ SWOT คือ การวิเคราะห์โดยการสำรวจ

จากสภาพการณ์  2  ด้าน คือ สภาพการณ์ภายในและสภาพการณ์ภายนอก   ซึ่งเป็นการวิเคราะห์สภาพการณ์  (Siluation Analysis) วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน  เพื่อให้รู้ตนเอง (รู้เรา)  รู้จักสภาพแวดล้อม (รู้เขา) ชัดเจนวิเคราะห์โอกาส  อุปสรรค   การวิเคราะห์ปัจจัยต่าง ๆ  ทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษาจะช่วยให้ผู้บริหารทราบถึง

การเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นภายนอกสถานศึกษา  ทั้งสิ่งที่ได้เกิดขึ้นแล้วและแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในอนาคต  รวมทั้งผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงเหล่าที่มีต่อสถานศึกษาและจุดแข็ง  จุดอ่อน  ความสามารถด้าน

ต่าง ๆ ที่สถานศึกษามีอยู่  ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อการกำหนดวิสัยทัศน์ การกำหนดกลยุทธ์และการดำเนินตามกลยุทธ์ขององค์กร  ระดับองค์กรที่เหมาะสมต่อไป

                1.  ความหมายของการวางแผน     มีหลากหลายความหมาย  เช่น

                      1.1  การคาดการและการแก้ไขปัญหาล่วงหน้า

                      1.2  การนำความรู้และประสบการณ์ของมนุษย์มาสู่กระบวนการที่ก่อให้เกิดการตัดสินใจอย่างมี

                                เหตุผล  

                      1.3  การคิดเตรียมการไว้ล่วงหน้าว่าจะ  ทำอะไร  ทำที่ไหน  ทำทำไม  เมื่อไร  อย่างไร  ใครทำ

                2.  ความจำเป็นที่โรงเรียนต้องวางแผน

                      2.1  ความลำบากในการทำนายอนาคต  เนื่องจากองค์ประกอบในระดับเปลี่ยนอยู่เสมอ

                      2.2  ความก้าวหน้าทางวิยาการ  ข้อมูลมีความหลากหลายและระบบข้อมูลซับซ้อนตามความเจริญ

                                ทางเทคโนโลยี

                      2.3  การเปลี่ยนบทบาทของผู้บริหาร  เนื่องจากการใช้อำนาจอย่างเดียวไม่สามารถครองใจตนได้

                             ผู้บริหารจึงเปลี่ยนจากการใช้อำนาจเป็นการใช้หลักบริหาร

                      2.4  การเปลี่ยนระบบการจัดการ  เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ  และความสำเร็จของงานจากเดิม

                              Work through people  เป็น  Work with People

                      จากเหตุผลทั้ง  4  ประการ  ผู้บริหารสถานศึกษาจึงจำเป็นต้องมีการวางแผนพัฒนาสถานศึกษาเพราะ แผนที่ดีมีความเหมาะสมจะสามารถช่วยผู้บริหารในการปฏิบัติภารกิจเกี่ยวกับการบริหารกิจการในสถานศึกษา

ได้อย่างดี

                3.  ประโยชน์ของการจัดทำแผนของสถานศึกษา

                      3.1  ทำให้การทำงานมีจุดหมาย  เพราะได้เตรียมแก้ปัญหาไว้ล่วงหน้า        

                      3.2  สามาถวัดความสำเร็จ  และตรวจสอบประเมินผลได้เป็นระยะ ๆ          

                      3.3  ช่วยผู้บริหารให้สามารถวินิจฉัย  และตัดสินใจได้อย่างมีหลักเกณฑ์

                      3.4  สามารถปรับปรุงแก้ไขแนวการดำเนินงานได้ทันท่วงที  แม้ประสบปัญหากระทบต่อสภาพ

             แวดล้อมทางเศรษฐกิจและสังคม

                      3.5  ช่วยให้สามารถใช้ทรัพยากรได้อย่างประหยัด คุ้มค่า

                      3.6  ช่วยให้เกิดการ่วมมือประสานงานทั้งในหน่วยงานของตนเองและต่างหน่วยงาน

                      3.7  ช่วยให้เกิดการกระจายอำนาจตามระดับความรับผิดชอบ    

                4.  รูปแบบการจัดทำแผนพัฒนาสถานศึกษา   การจัดทำรูปแบบ หรือรูปเล่มของแผนพัฒนาสถานศึกษา  เพื่อการนำไปใช้เป็นแนวดำเนินงานของสถานศึกษา  ควรประกอบด้วย

                      ส่วนที่  1   ข้อมูลทั่วไปของสถานศึกษา  เกี่ยวกับประวัติความเป็นมา  ลักษณะ  บทบาทหน้าที่ของ

                                          โรงเรียนมีอะไรบ้าง ขนาด จำนวนครู นักเรียน บุคลากรในโรงเรียน อาคารสถานที่ ที่ตั้ง

                                          หลักสูตรที่เปิดสอน สิ่งอำนวยความสะดวก  ผลสำเร็จ/ชื่อเสียงในการจัดการศึกษา

                                          แผนงานในอนาคต

                      ส่วนที่  2   ปรัชญา  เป็นหัวใจหลักของสถานศึกษาที่เป็นตัวกำหนดนโยบายในการจัดการศึกษาให้

                                           แก่นักเรียน

                                           วิสัยทัศน์ (VISION)  หมายถึง  การมองภาพอนาคตของผู้นำและสมาชิกในสถานศึกษา

                                           แล้วกำหนดจุดหมายปลายทางที่เชื่อมโยงกับภารกิจ  ค่านิยม  ความเชื่อเข้าด้วยกัน  แล้ว

           มุ่งสู่จุดหมายปลายทางที่ต้องการ  ซึ่งจุดหมายปลายทางที่ต้องการต้องชัดเจน ท้าทาย 

           มีพลังและมีความเป็นไปได้

ภาระหน้าที่/ภาระกิจ (MISSION)  หมายถึง  จุดมุ่งหมายพื้นฐานซึ่งแสดงเหตุผลในการ         

                                           ดำรงอยู่ของสถานศึกษา  เป็นหลักการที่ใช้เป็นแนวทางในการตัดสินใจกำหนดเป้าหมาย

                                      วัตถุประสงค์  และยุทธศาสตร์

เป้าหมาย  (GOAL)  หมายถึง  การระบุหรือบอกให้ทราบเกี่ยวกับสิ่งที่สถานศึกษาจะ

                                           ทำให้ได้ หรือสิ่งที่ต้องการจะเป็นสำหรับระยะเวลาใดเวลาหนึ่งที่อยู่ไกลออกไป                               

                      ส่วนที่  3   แผนงาน / งาน / โครงการ  โดยภาพรวม และรายปี  ระยะเวลาของแผน  และ

                                           งบประมาณที่ใช้

                5.  แผนพัฒนาสถานศึกษาที่ดีจะต้อง  มีหลักดังนี้

                      5.1  นำโรงเรียนไปสู่การปรับปรุง (ตามวิสัยทัศน์)            

                      5.2  ทดแทนโครงการเก่าหรือการฝึกปฏิบัติเดิม                          

                      5.3  เชื่อมโยงกับการปฏิบัติงานในห้องเรียน                       

                      5.4  เป็นการเสริมสร้างงานที่มีอยู่แล้ว                                

                6.  การแปลงแผนพัฒนาสถานศึกษาไปสู่การปฏิบัติ   การแปลงยุทธศาสตร์ไปสู่การปฏิบัตินั้นต้องอาศัย

                   แผนปฏิบัติงานเป็นเครื่องมือสำหรับใช้เป็นแนวปฏิบัติสำหรับส่วนงานต่าง ๆ ให้เป็นไปอย่าง

                   สอดประสานกัน  ทั้งในแง่ทิศทางและจังหวะเวลา ในแผนปฏิบัติงานอย่างน้อย  ควรมีองค์ประกอบ

                   พื้นฐาน  ดังนี้

                      6.1  ชื่อแผนงาน  คือ กลุ่มของงานหรือโครงการที่มุ่งเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง

                      6.2  วัตถุประสงค์ และ/หรือ เป้าหมายของแผนงานนั้น  ซึ่งจะสามารถใช้เป็นตัวชี้วัดความสำเร็จ

                           (Key Success Indicators)  และเป็นมาตรการที่สามารถใช้ในการติดตามการประเมิน

                      6.3  ชื่อโครงการ  งาน  หรือกิจกรรมต่าง ๆ ที่อยู่ในแผนงานนั้น       

                      6.4  วัตถุประสงค์  เป้าหมาย  และ/หรือตัวชี้วัดความสำเร็จของโครงการ  กิจกรรมนั้น ๆ ที่ผู้บริหาร

                           และผู้ปฏิบัติงานสามารถที่จะใช้ในการติดตามประเมินผลงานได้

                      6.5  เงื่อนเวลาซึ่งสะท้อนถึงลำดับก่อน-หลังในการดำเนินการ      

                      6.6  ผู้รับผิดชอบในการดำเนินโครงการให้บรรลุผลสำเร็จ                      

                      6.7  งบประมาณ  และปัจจัยนำเข้า (Inputs) ต่าง ๆ  เช่น วัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็น สำหรับการดำเนินงาน

                          ให้ประสบผลสำเร็จ

                7.  การประเมินแผนและการนำแผนไปใช้   การนำแผนยุทธศาสตร์ไปปฏิบัติ สถานศึกษาควรดำเนินการ

                   ดังนี้

                      7.1  การปฏิบัติตามแผนปฏิบัติงานประจำปี  ตลอดจนการกำกับ ติดตาม การประเมินผลแผน(รายปี)

                                และรายงานผล

                      7.2  การนำผลการประเมินแผนปฏิบัติงานรายปี ข้อเด่น ข้อด้อย ไปพัฒนาแผนปฏิบัติงานปีต่อ ๆ ไป

ไปอยู่ตลอดเวลา

                8.  การติดตาม  กำกับ  และประเมินแผนพัฒนาสถานศึกษา     เพื่อให้ได้ข้อมูลที่เป็นผลการดำเนินงาน

     ตามแผน สภาพความสำเร็จของแผน ปัญหา อุปสรรคต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น เป็นประโยชน์ในการพัฒนา /

     ปรับปรุงแผนให้มีความเหมาะสมดียิ่งขึ้น ประเด็นที่ควรพิจารณา  มีดังนี้

                      8.1  เป้าหมาย  ควรพิจารณาว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ในแผนพัฒนาสถานศึกษา  (แผนยุทธศาสตร์) 

                          มีอะไรบ้าง เรียงตามลำดับ

                      8.2  ยุทธศาสตร์/แผนงาน  หรืองาน/โครงการ  ทั้งหมดที่เกิดจากแต่ละเป้าหมายมีอะไรบ้าง

                      8.3  วิธีการตรวจสอบ  จะใช้วิธีใดในการตรวจสอบสภาพการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์/แผนงาน

             หรืองาน/โครงการ ให้ครอบคลุมทั้งแผนในเชิงปริมาณและคุณภาพ โดยใช้เทคนิควิธีการ

             ประเมินที่เหมาะสม  เช่น  CIPP MODEL เป็นต้น

                      8.4  ตัวชี้/สภาพความสำเร็จ  ควรกำหนดว่าเมื่อดำเนินงานตามยุทธศาสตร์/เป้าหมาย  หรืองาน/

                           โครงการ นั้น ๆ แล้ว  ต้องการให้เกิดสิ่งใดที่บ่งชี้ว่าการดำเนินงานนั้นประสบผลสำเร็จ

                           คณะทำงานมีความพอใจกับผลสำเร็จของงาน

                      8.5  ระยะเวลาของการประเมิน  เป็นการกำหนดว่าจะประเมินแผนเมื่อใด เช่น อาจจะประเมินเป็น

ระยะ 3 เดือน / 6 เดือน / 1 ปี  เป็นต้น

                      8.6  ผู้รับผิดชอบ  ควรกำหนดผู้ที่จะทำหน้าที่ติดตาม กำกับ  และประเมินแผนโดยใช้หลักการ

                           มีส่วนร่วมของคณะทำงาน

                การเสนอผลการประเมินเพื่อพัฒนา / ปรับปรุงแผนให้ทันสมัยเสมอหากมีข้อบกพร่อง/อุปสรรค  ปัญหาเกิดขึ้นในระหว่างการดำเนินการ  โรงเรียนควรหาวิธีการแก้ไขเพื่อนำไปปรับแผนในปีถัดไป  ในการพัฒนาแผนเพื่อการปรับปรุงสถานศึกษา (School Improvement-plan : SIP)  ควรพิจารณาดังนี้

                1)  ลำดับความสำคัญ (Priorities)

                2)  ลำดับความสำคัญก่อน-หลัง  มุ่งที่ผลการปรับปุงอย่างเป็นระบบในระยะยาว

                3)  การเสนอรายงานการประเมินผลต่อผู้บริหาร  กรรมการโรงเรียน  และผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ

                9.  ข้อควรคำนึงในการวางแผนระดับสถานศึกษา    

                      9.1  ควรร่วมกันทำโดยเฉพาะให้มีบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนั้น ๆ และผู้เชี่ยวชาญ

                      9.2  การจัดทำแผนไม่ใช่มุ่งเพื่อเสนอของบประมาณเพียงอย่างเดียว                  

                      9.3  ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

                      9.4  ให้มีการแบ่งความรับผิดชอบในการปฏิบัติงานด้านต่าง ๆ               

                      9.5  กำหนดแผน และโครงการให้เหมาะสมกับทรัพยากร โดยดูจากสภาพที่เป็นอยู่ของตนเอง

                      9.6  ความสำเร็จของแผนอยู่ที่สามารถปฏิบัติตามได้จริงจนเกิดผลสำเร็จ

                      9.7  รูปเล่ม  และความหนาของแผนไม่ใช่เครื่องบ่งบอกถึงความสำเร็จ

 

************************

ข้อมูล : สำนักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน : 2553

                



ผู้เขียน : ณัฐธิดา โพธิ์วัฒนา
หน่วยงาน : กลุ่มส่งเสริมสถานศึกษาเอกชน
ศุกร์ ที่ 23 เดือน กรกฏาคม พ.ศ.2553
เข้าชม : 1848
4 stars เฉลี่ย : 4 จาก 4 ครั้ง.


ส่งเสริมสถานศึกษาเอกชน 5 อันดับล่าสุด

      องค์ความรู้เรื่องการจัดทำแผนสถานศึกษาเอกชน(ตอนที่1) 23 / ก.ค. / 2553
      มาตรฐานการประกันคุณภาพภายในโรงเรียนเอกชนนอกระบบ 8 / ก.ค. / 2553
      การจัดตั้งโรงเรียนเอกชนนอกระบบ 11 / มิ.ย. / 2553


เชิญร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยสมัครเป็นสมาชิกของศูนย์จัดการความรู้
สิทธิของสมาชิก สามารถบันทึกขุมความรู้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และดาวน์โหลดได้
คลิกที่นี่สมัครสมาชิก
    
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร
2/3 หมู่ 8 ต.ท่าทราย อ.เมือง จ.สมุทรสาคร 74000
โทร 0-3482-6255 แฟกซ์ 0-3482-6253
e-mail : kittik_milk@hotmail.com , kittik_milki@yahoo.com